🐼 Hafif Düzeyde Otizm Spektrum Bozukluğu

Otizm spektrum bozukluğu (OSB) hayatın ilk yıllarında belirtilerin açığa çıktığı ve kronik gidişle seyreden, özellikle sosyal ilişkiler olmak üzere hayatın pek çok alanındaki işlevselliği belirgin düzeyde bozan nörogelişimsel bir bozukluktur. %64-91 arasında kalıtsal olan otizm spektrum bozukluğunun görülme sıklığı son yıllarda giderek artmaktadır ve OTİZMSPEKTRUM BOZUKLUĞU; TANI, TEDAVİ VE İZLEM 9 1.1. Giriş 10 1.2. Epidemiyoloji 10 1.3. Etiyoloji 12 1.4. Tanı 12 1.6. Sık Görülen Semptomlar 13 1.7. Tedavi 13 Kaynaklar 14 BÖLÜM 2 16 OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞUNDA SIK GÖRÜLEN BESLENME SORUNLARI ve ÖNERİLER 16 2.1. Giriş 17 2.2. Beslenme Sorunları 17 2.4. Gastrointestinal w3OTRS. Otizm spektrum bozukluğu, ya da kısa adıyla OSB, bir bireyin beyninin gelişiminde başkalarını nasıl algıladığını ve onlarla nasıl sosyalleştiğini etkileyen, bu sebeple de sosyal etkileşim ve iletişimde sorunlara neden olan bir tıbbi durumdur. Hastalık ayrıca belirli sınırların dışına çıkamayan veya tekrarlayan davranış kalıplarını da içerir. Otizm spektrum bozukluğu içinde kullanılan "spektrum" terimi, geniş bir yelpaze üzerine yayılmış semptomları ve semptomların derecesini ifade spektrum bozukluğu çocukluk döneminin başında gelişim gösterir ve nihayetinde bireyin toplum içinde, örneğin sosyal hayatta, okulda, ya da çalışma hayatında sorunlarla karşılaşmasına neden sonraki ilk yıl içinde otizm belirtileri ortaya çıkar. Daha nadir vakalarda ise ilk sene boyunca çocukta normal gelişim devam eder ve daha sonra otizm belirtilerinin ortaya çıkmasıyla birlikte çocuklar, 18 ila 24 ay arasında bir gerileme döneminden spektrum bozukluğunun tam anlamıyla iyileşmesi mümkün olmasa da, erken başlanan ve yoğun olarak sürdürülen tedavi birçok vakada çocuğun hayatında büyük ve önemli bir fark Spektrum Bozukluğu Çeşitleri Nelerdir?Otizm spektrum bozukluğu günümüzde Otizm, Asperger sendromu AS, Çocukluğun dezintegratif bozukluğudur ÇDB. Önceden tanımlanmamış gelişimsel bozukluk türünde olduğu gibi, birbirinden bağımsız oldukları kabul edilen tıbbi durumların tamamını belirtilerine sahip ancak hastalığa tanı konacak kadar yeterli kriterleri sağlamayan çocuklara verilen tanıya atipik otizm denir. Bu tür otizmin varlığı tartışmalı olsa bile, çocuklarda otizm belirtileri görüldüğü zaman mutlaka bir uzman doktora Spektrum Bozukluğunun Nedenleri Nelerdir?Otizm spektrum bozukluğunun bilinen tek bir nedeni yoktur. Hem genetik faktörlerin hem de çevre faktörlerinin farklı roller oynadığı öne sürülmektedir. Ancak aşılar ile otizm spektrum bozukluğu arasında bir bağlantı olmadığı tıp uzmanları tarafından kesin olarak bilinmektedir. Günümüzde otizm spektrum bozukluğu tanısı alan çocuk sayısı, geçmişe göre artış faktörlere bakıldığında, birkaç farklı genin otizm spektrum bozukluğunda rol oynadığı görülmektedir. Bazı vakalarda otizm spektrum bozukluğu Rett sendromu veya kırılgan X sendromu FXS, yani diğer adıyla frajil X sendromu denilen genetik bir bozuklukla ilişkilendirilebilir. Diğer vakalarda ise genetik mutasyonlar otizm spektrum bozukluğu riskini ayrı olarak başka genler beyin gelişimini, beyin hücrelerinin kendi aralarındaki iletişim biçimini etkileyebilir veya semptomların şiddetini belirleyebilir. Bazı genetik mutasyonların, yani değişimlerin kalıtsal olduğu görülürken diğerlerinin kendiliğinden ortaya çıktığı faktörlere bakıldığında ise günümüzde viral enfeksiyonlar, hamilelik sırasında alınan ilaçlar, ortaya çıkan komplikasyonlar veya hava kirliliği gibi faktörlerin otizm spektrum bozukluğunu tetiklemede rol oynayıp oynamadığı araştırmacılar tarafından spektrum bozukluğu dünyanın her köşesindeki çocukları etkileyebilir, ancak bazı faktörler bu bozukluğun ortaya çıkması riskini Spektrum Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?Bazı çocuklar erken bebeklik döneminde göz temasından kaçınma, isimlerine yanıt vermeme ya da bakımlarını sağlayan kişilere karşı kayıtsızlık gibi otizm spektrum bozukluğunun ilk belirtilerini vakalarda ise çocuklar yaşamın ilk birkaç ayında veya ilk yılında normal gelişim gösterebilir, ancak aniden kendi içine çekilip gerileme gösterebilir, agresif bir tutum takınabilir veya o zamana kadar edindikleri dil becerilerini kaybedebilir. Bu semptomlar genellikle 2 yaşına kadar spektrum bozukluğu olan bazı çocuklar öğrenmede zorluk çekebilir veya normalden daha düşük zekaya sahip olma belirtileri üzerindeki diğer çocuklarda ise normal ve hatta yüksek zeka görülebilir. Bu çocuklar hızlı öğrenme yetisine sahiptirler, ancak bildiklerini günlük hayatta uygulamak, karşılıklı iletişim kurmak ve sosyal durumlara uyum sağlamakta zorluk spektrum bozukluğu olan her çocuk, spektrumun bir diğerinden farklı ve benzersiz bir konumundadır. Bu bozukluğa sahip bireylerin her birisinde düşük işlevden yüksek işlevliğe kadar yayılan benzersiz bir davranış modeli ve şiddete eğilim seviyesi her bireyde bir diğerine göre farklı ve bir belirtisi ortaya çıkabilir bu nedenle, bozukluğun ne kadar ağır olduğunun belirlenmesi kolay olmayabilir. Çocuğun engel seviyesi ve günlük hayatındaki faaliyetleri ne kadar gerçekleştirebildiğiyle ilgili bilgi spektrum bozukluğu olan bireyler tarafından gösterilen bazı yaygın belirtiler aşağıdaki gibi gruplandırılarak verilmiştirSosyal iletişim ve etkileşimOtizm spektrum bozukluğu olan bir çocuğun veya yetişkin bir bireyin sosyal etkileşim ve iletişim becerileri ile ilgili çeşitli sorunları olabilir bunlar;Adının söylenmesine tepki vermemesi veya zaman zaman kendisiyle konuşan bireyleri duymuyor gibi görünmesi,Kucaklanmaya ve taşınmaya direniş göstermesi, tek başına oynamayı, kendi dünyasına geri çekilmeyi tercih etmesi,Göz temasından kaçınması ve belirli bir yüz ifadesi yoksunluğu,Konuşmaması, geç konuşması veya daha önce kazanılan kelime ya da cümleleri söyleme yeteneğini kaybetmesi,Kendiliğinden diyalog başlatamaması veya diyaloğu sürdürmemesi, yalnızca bir istek belirtmek ya da bir şeyi tanımlamak için diyalog başlatması,Anormal şarkı söyler gibi bir ritimle ya da robot sesi benzeri tekdüze bir ton ile konuşma eğilimi,Kelimeleri ya da cümleleri kelimesi kelimesine tekrarladığı halde nasıl kullanılacağını anlamaması, sürekli aynı kelimenin tekrarı,Basit soruları veya talimatları anlamıyor gibi görünmesi,Duyguları veya hislerini ifade edememesi ve başkalarının duygularının farkına varamaması,Nesneleri getirmemesi, veya onlara işaret etmemesi,Karşılıklı sosyal etkileşime pasif, saldırgan veya yıkıcı tarzda ve duruma uygunsuz bir şekilde yaklaşma eğilimi,Yüz ifadesi, vücut dili veya ses tonu gibi kelimelerle ifade edilmeyen iletişim yöntemlerini tanımada zorluk ve imayı anlamakta güçlük çekmesi,Tehlikeye karşı duyarsızlık,Yoğun inatçılık ve hırçınlık,Davranış BiçimleriOtizm spektrum bozukluğu olan bir çocuğun veya yetişkin bir bireyin davranış biçimleri ile ilgili çeşitli sorunları olabilir bunlar;Öne arkaya sallama, kendi çevresinde dönme veya el çırpma gibi kendini tekrarlayan hareketler,Kendini ısırma veya başına vurma gibi kendine zarar verebilecek faaliyetler,Belirli rutinleri veya ritüelleri geliştirme ve bunlarda meydana gelecek en ufak bir değişiklikten büyük rahatsızlık duyma,Koordinasyon sorunları görülmesiAyak parmakları üzerinde yürümeBir şeyleri düşürme, sürekli takılma gibi hareket kalıplarını tekrarlama, garip, sert veya abartılı bir vücut dili kullanmaBir oyuncak arabanın dönen tekerlekleri gibi herhangi bir nesnenin detaylarından aşırı etkilenme, ancak bu nesnenin genel amacı veya işlevi anlayamama,Işığa, sese veya temasa karşı alışılmadık derecede hassas olmasına rağmen ağrı veya sıcaklığa kayıtsız olma,Taklitçilik ya da yalandan inanma gibi hareketleri yapamama,Bir nesne ya da faaliyete anormal derecede odaklanma veya takılma,Belirli yiyecek türlerini toptan reddetme veya sadece belirli yemekleri spektrum bozukluğu olan bazı bireyler büyüdükçe ve olgunlaştıkça başkaları ile daha fazla iletişime geçebilir ve davranışlarında daha az rahatsızlık gözlemlenebilir. Tanının semptom olarak daha hafif düzeyde görüldüğü bazı vakalarda normal veya normale yakın bir hayat sürülmesi mümkün birlikte, spektrum üzerindeki diğer çocuklar dil veya sosyal becerilerle ilgili zorluk yaşamaya devam edebilir ve gençlik yıllarının gelmesiyle davranışsal ve duygusal problemler daha ağır bir hal Spektrum Bozukluğu Tanısı Nasıl Konulur?Bütün bebekler kendi hızlarında, kendi programlarına uygun bir şekilde gelişirler. Ancak otizm spektrum bozukluğu olan çocukların gelişimin belirtilerinde genellikle 2 yaşından önce belirtiler görülmeye bir çocuğun gelişimi hakkında endişeler varsa veya çocuğun otizm spektrum bozukluğu olabileceğine dair şüphe mevcutsa bu endişeler doktorlarla paylaşılmalıdır. Otizm tanısı koyabilecek uzmanlar çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanları ile çocuk nörologlarıdır. Otizm spektrum bozukluğunda görülen semptomlar diğer gelişimsel bozukluklarla da bağlantılı Spektrum Bozukluğu Testi Nasıl Yapılır?Otizm spektrum bozukluğu tanısı konulması için belirli bir otizm testi yoktur. Uzman doktor, çocuğun bilişsel, dil ve sosyal becerilerinde var olabilecek gecikmeleri tespit etmek için tepkilerin varlığı ya da yokluğunu belirleyen çeşitli gelişimsel testler önerebilir6. aya kadar gülümsemeye ya da mutlu bir ifadeyle tepki vermeye başlamaması,9. aya kadar sesleri veya yüz ifadelerini kopyalamaya başlamaması,12. aya kadar gevezelik etmeye veya mırıldanmaya başlamaması,14. aya kadar el sallama ya da işaret etmeye başlamaması,16. aya kadar tek kelime söylemeye başlamaması,18. aya kadar taklitçiliğe ya da yalandan inanmaya başlamaması,24. aya kadar iki kelimelik sözcük öbeklerini söylemeye başlamaması,Herhangi bir yaşta dil kullanımı veya sosyal becerileri YöntemleriOtizm Spektrum Bozukluğu Nasıl Önlenir?Otizm spektrum bozukluğunu önlemenin henüz bilinen bir yolu yoktur, ancak uygulanabilir çeşitli tedavi seçenekleri vardır. Erken tanı ve erken müdahale en faydalı tedavi beceri ve dil gelişimine yardımcı olabilir. Ancak, geç kalınsa bile müdahale her yaşta fayda sağlayabilir. Otizm spektrum bozukluğu semptomları genellikle bütünüyle aşılamasa bile, spektruma sahip birey iyi bir şekilde hayatını sürdürmeyi Spektrum Bozukluğu Nasıl Tedavi Edilir?Otizm spektrum bozukluğu için kesin bir tedavi yoktur. Aynı zamanda Otizm Spektrum bozukluğuna sahip bütün bireylerin hepsine uyan tek bir tedavi de spektrum bozukluğu tedavisinin amacı, semptomları azaltarak gelişimi, öğrenmeyi desteklemek ve çocuğun yapabileceği işlevlerin en üst düzeyde olmasını sağlamaktır. Okul öncesi yıllarda yapılacak erken müdahale çocuğunun sosyal, iletişimsel, işlevsel ve davranışsal becerileri öğrenmesine yardımcı spektrum bozukluğuna yönelik ev ya da okul temelli tedavi ve müdahaleler geniş kapsamlı olabilir. Aynı şekilde bireyin ihtiyaçları zaman içinde değişebilir. Konuyla ilgili başvurulacak sağlık uzmanı bireyin ihtiyaçlarına uygun çeşitli seçenekler sunabilir. Otizm spektrum bozukluğu teşhisi konulduğunda bireyin ihtiyacına göre bir tedavi programı spektrum bozukluğunda kullanılan tedavi seçenekleriDavranış ve iletişim terapileriOtizm spektrum bozukluğu ile ilişkili sosyal, dil ve davranışsal zorlukları ele alan birçok program vardır. Bazı programlar sorunlu davranışları azaltmaya ve yeni beceriler öğretmeye odaklanırken, diğer programlar çocuklara çeşitli sosyal durumlarda nasıl davranacaklarını veya başkalarıyla nasıl daha iyi iletişim kuracaklarını öğretmeye zamanda davranışsal yöntem olarak bilinen Uygulamalı Davranış Analizi ABA, ödül tabanlı bir motivasyon sistemi aracılığıyla çocukların yeni beceriler öğrenmesine ve bu becerileri, birden fazla durumda faydalanabilecek şekilde genelleştirmesine yardımcı terapileriOtizm spektrum bozukluğu olan çocuklar sıklıkla yoğun olarak planlanmış eğitim programlarına karşı daha olumlu tepki verirler. Uzman ekiplerin hazırladığı başarılı programlar arasında; sosyal becerileri, iletişimi ve davranışı geliştirmek için çeşitli aktivite içeren programlar terapileriBu terapiler sayesinde ailenin diğer üyeleri, çocukların sorunlu davranışları yönetecek, onların sosyal etkileşim becerilerini geliştirecek ve günlük yaşam becerileriyle iletişim kurmayı öğretecek şekilde nasıl oynamaları ve etkileşime girmeleri gerektiğini tedavilerBireyin ihtiyaçlarına bağlı olarak, iletişim becerilerini geliştirmek için konuşma terapisi, günlük yaşamda gerekli olacak faaliyetleri öğretmek için iş ve uğraş terapisi ile birlikte hareket - denge konusundaki sorunları iyileştirmek için fizik tedavi çalışmaları faydalı olabilir. Bu süreçte başvurulacak bir psikolog sorunlu davranışları ele almanın ve mümkünse bir çözüme ulaştırmanın yollarını ilaç, otizm spektrum bozukluğunun temel belirtilerini iyileştiremez. Bununla birlikte belirli semptomların kontrolüne yardımcı olması için hekim tarafından önerilen ilaçlar sağlık sorunlarıOtizm spektrum bozukluğu olan çocukların bunun yanı sıra epilepsi, uyku bozuklukları veya mide problemleri gibi tıbbi sorunları olabilir. Bu koşulların her birisinin doğru şekilde yönetilmesi için bir doktora başvurulması tavsiye sorunlarıOtizm spektrum bozukluğu olan gençler ve genç yetişkinler vücutlarında meydana gelen değişiklikleri anlamakta zorluk çekebilirler. Ayrıca, ergenlik döneminde sosyal durumlar giderek daha karmaşık hale gelebilir. Davranış sorunları gençlik yıllarında daha da ağırlaşabilir. Hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu tek bir nedene bağlı değildir. Ortak bir semptom çekirdeğine bağlı olan birden fazla bozukluğun bir araya gelmesiyle oluşan spektrumdur. Otizmli her bir birey sosyal çevresinde meydana gelen etkileşimden ve iletişimden sorumlu değildir. Çünkü bu davranış kalıpları rahatsızlığın vermiş olduğu etkilerden ötürü kendini sorunlu şekilde göstermektedir. Fakat ortaya çıkan bu durumun semptomları kişiden kişiye göre büyük ölçüde değişiklik sergilemektedir. Aynı tanıya sahip iki kişide farklı davranışlar ve yetenekler söz konusu olabilir. Otizmin birden fazla görülme şekli bulunmaktadır. Otizmli kişiler bu rahatsızlığı çok hafif, hafif, orta ve ağır semptomlar şeklinde geçirmektedir. Daha çocukluk yıllarında kendini gösteren ve yaygın bir şekilde görülen gelişimsel bozukluklara otizm denmektedir. Otizm tanısı ile karşı karşıya kişilerde en belirgin şekilde görülen rahatsızlıklar sosyal ilişkileri anlamlandırmada zorluk yaşanması, dil gelişiminde yaşanan aksaklıklar ve gecikmeler, duygusal ve duyusal tepkilere karşılık verememe ve zihinsel işlevlerde koordine olamama gibi durumlar sıralanabilir. Sayılan tüm bu durumların hepsi tek bir kişide olabileceği gibi yalnızca bir kaçı da olabilir. Hafif Düzeyde Otizm Spektrum Bozukluğu Belirtileri Nelerdir? Otizm rahatsızlığı bulunan kişiler genellikle çevreleriyle göz teması kuramazlar. Göz kontağı kurmaktan çekinirler ve gözlerini sürekli kaçırırlar. Bakma işlevi denense dahi bu çok kısa sürer ve hemen utanarak kendilerini geri çekerler. Yine bu kişilere isimleriyle hitap edildiğinde dönüp bakmazlar ve cevap vermezler. İçlerine kapanıktırlar ve istedikleri şeyi işaret diliyle yerine getiremezler. Herhangi bir nesneyi işaret edemezler. Geçici otizm belirtileri arasında oyunlara gereken ilginin olmaması da yer almaktadır. Yaşıtlarının ilgiyle oynadıkları oyunlara gereken tepkiyi vermezler ve önemsemezler. Ayakta durduklarında genelde sallanma eğilimi gösterirler. Parmak uçlarında yürüme şeklinde hareket ederler. Oyuncak arabanın dönen tekerleklerine fazlasıyla ilgi duyarlar. Yaşıtlarına oranla çok fazla takıntılı davranışlar sergilerler. Çevresi tarafından kurulan cümleleri sürekli tekrar ederler. Konuşmalarında ise kendini belli eden gerilikler bulunmaktadır. Otizm Spektrum Bozukluğu Çeşitleri Nelerdir? Hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu teşhisi zor olan bozukluklar arasında yer almaktadır. Çünkü çoğu aileler bu durumun farkında olmamaktadır. Onlar açısından bu durum, çocuğun içine kapanık olması mı yoksa isteksiz mi olması şeklinde yorumlanabilir. Bu nedenle uzman eşliğinde bu durum değerlendirilmelidir. Tüm bu sorular ışığında uzmanlar tarafından belirlenmiş 3 tip otizm spektrum bozukluğu bulunmaktadır. Otizm Bilinen klasik otizm şeklidir. Çoğu insan tarafından bilinen çeşidi ise budur. Otistik bozukluk gözlemlenen kişilerde genellikle dil becerileri gecikme göstermektedir. Sosyal çevreleriyle sorun yaşarlar ve iletişim konusunda fazlasıyla sıkıntı çekerler. Yaşıtlarına göre sıra dışı davranışlar sergilerler ve ilgi alanları diğerlerine göre oldukça farklıdır. Otistik bozukluğa sahip olan çoğu birey zihinsel engelli olarak değerlendirilmektedir. Aspenger Sendromu Hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu olarak da adlandırılmaktadır. Kişilerde daha hafif otistik bozukluk belirtileri gözlemlenmektedir. Ancak yinede sosyal çevre ile iletişim kurmada zorluklar yaşanmaktadır. Yine farklı ilgi alanları ve sıra dışı halleri mevcuttur. Bunlar hafif şekilde kendini gösterir. En büyük fark ise; genellikle dil ve zihinsel engellilik durumları söz konusu değildir. Yaygın Gelişimsel Bozukluk Bir diğer adı Atipik Otizm olan bu zihinsel engellilik durumu aynı zamanda PDD-NOS olarak da bilinmektedir. Otistik bozukluk semptomlarının bazılarına uyan ancak hepsine uymayan kişilerde görülür. Bu kişilerde otistik bozukluğu olanlara göre semptomlar daha az ve daha hafif atlatılmaktadır. Kişilerde yer alan belirtiler yalnızca sosyal çevreyle olan iletişimlerde eksiklik şeklinde kendini gösterir. Bu bozukluk türü de aslında hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu olarak değerlendirilebilir. Hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu hakkında detaylı bilgi almak için Hayatta Kalma Rehberi Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Çocuklar ve Anne Babaları İçin kitabına Google Books üzerinden ulaşabilirsiniz. Güncel kitaplara ulaşmak için de aba Yayın resmi internet sitesini ziyaret edebilirsiniz.

hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu